2801
Help & Suggestions / Re: Suggestion
« on: March 11, 2009, 01:44:09 PM »
dev 22 suggestion hi a
|
This section allows you to view all posts made by this member. Note that you can only see posts made in areas you currently have access to. 2802
Help & Suggestions / Re: Shayer of the Week Winners« on: March 11, 2009, 01:41:25 PM »
naaw mein banu mr shyer meri sexy poem nu dekh k sarian kuriyian neh site chad k bhejj jannnaa
2803
Fun Time / Re: [i]khat mitra[/i]« on: March 11, 2009, 01:40:02 PM »
:Laugh: :Laugh:
wahh wahh bohat wadhisa suykh mere palle paye giya jo tu likhia sachii bohat sohna likhia keep it up mannnn 2804
Help & Suggestions / Re: Suggestion« on: March 11, 2009, 01:36:28 PM »
laye meinu chiada cuz meinu koi site nahi labhdi jitte mein apni shyeri likh sakka
ja fir gs 22 te aman nu kho k ik luchiii site banaon jither mein apna stufff present kara. 2805
Help & Suggestions / Re: Suggestion« on: March 11, 2009, 01:33:25 PM »
sahi gall a plz mera suggestion te gor karooo
2806
Help & Suggestions / Re: Suggestion« on: March 11, 2009, 01:27:39 PM »
meinu freedom honi chiadi ak mein grade A means k gandi , luchii poetry likh sakda is site te...
te naale kuriyian de against rajj k likh saka naale ajj hi mein bohat hi wadhia grade A poem likhi a half in english and half in punjabi... j kise neh parni howe ta plzzz comment mar deo meri profile...ja fir kal nu mein apni profile page te paa dinni a te tusi visit kar k read kar sade ho.... itz gonna most gandi poem u ill ever read ..... =)) =)) 2807
Knowledge / Re: question of the day« on: March 11, 2009, 01:23:32 PM »
:me: :problem: :idontunderstand:
2808
Complaints / Re: compliant to adminz of pj« on: March 10, 2009, 09:37:09 PM »
thanxx man
balle balle Balle; Balle; i got my options back..... laye meinu dassia hi nahi kise neh...mein awe strike te hun tak baitha c....... :Laugh: :Laugh: thankssss ok guyzz i take my strike backkkkk :me: :me: 2809
Complaints / Re: compliant to adminz of pj« on: March 10, 2009, 09:15:54 PM »
ja yaar tusi majaak karde ho..im serioss....
mein nahi post karne te naaw replies. pandher ajja tu v mere naal baith ja strike te..te sare post ithe hi kar appe pj de admins move te delete karde firan gyee. 2810
Complaints / compliant to adminz of pj« on: March 09, 2009, 11:20:25 PM »im really mad... :angry: as u can see mere post nu delete te modify kar diyian options last 2/3 weeks toh disappear a rahian neh... te mere dil vichbara gussa hai is gall nu laye k pj de adminz de kiliaf plzzz bring those options back cuz kafi time edha hunda k appa post karde a per read karde...te after kujh time baad appa nu grammer mistakes ja koi hor stuff labh janda...but hun appa kar nahi sakde... is kar k im naraaaz... te thats y im not goin to do any post @ pj anymore...no new topic te no replies....sorry to allusers who are active...mein tuadhe post vich reply nahi kara ga ajj toh baad..jinna time meri delete te modify di option back nahi aundi... i feel helpless when i can't delete or modify my own posts or replies to post. ਛੜਾ ਜੱਟ iz on offical strike.... thanwaaad. 2811
Gup Shup / Re: when u propose a girl the answer will be« on: March 09, 2009, 08:18:40 PM »
SSa to all users and guests
i have a post just before this post i did last night at this time according to website time: Reply #14 on: March 08, 2009, 09:10:21 PM » likke 2/3 mintutes before the post i done on bottom telll the ppl plzzz that this post was the conclusion to the post i made just before it. a kam assi 2/3 month kitta c..fir chad ditta c...cuz koi faida nahi awe tensions te dukh hi a.. 2812
Gup Shup / Re: when u propose a girl the answer will be« on: March 09, 2009, 02:31:56 AM »hahahaha tusi ta pura encyclopedia pesh kar dita shara jeee........ guru kyun marwona..edha kari veer ban k early morning jani ki tuadhi evening nu is nu delete kar dewi mere post nu.... 2813
Gup Shup / Re: when u propose a girl the answer will be« on: March 09, 2009, 01:12:21 AM »
a kam assi 2/3 month kitta c..fir chad ditta c...cuz koi faida nahi awe tensions te dukh hi a..
dilla naal khedna nahi chiada..jado koi apne dil naal khed da odho pata laggda... :Cry: :Cry: 2814
Gup Shup / Re: tuhade dil ki feel karda and mood kiwe« on: March 09, 2009, 12:54:30 AM »
dil khenda...k sab kujh chad dewa ..............
2815
Gup Shup / Re: shaheede aazam s. bhagat singh« on: March 09, 2009, 12:47:01 AM »
bagat sinbgh hunni te challe gye a duniya vicho..ohnu nu yaad karn da koi faida nahi..awe time waste a...j koi hai ta ajj app bhagat singh ban k vekhoo..te indian nu ajj di selfish politics toh azaad karwawe
jinna time ithe yaad karn vich waste kar rahe o ohna time soachoo k india nu kiwe azaad kar waia jawe 2816
Gup Shup / Re: shaheede aazam s. bhagat singh« on: March 09, 2009, 12:43:16 AM »
yaar a sare desh bagat awe kamle hi c.....awe larde rahe indian de freedom liyi per koi india nu faida ta hoyia nahi....awe apnian precious life's gawa liyia.
hun india fir gulaam a...hun kon azaad kar wae ga.. britishz neh te appe hi india nu free kar dinna c...per hun de polictians toh kon bachawe ga india nu. india di corruption toh tang a k punjab de sare gabruuu foreign countries wall bhejj rahe a. hun dasso kon baniye ga ithe bhagat singh te india de parliament nu bomb naal sare leaders simaaat blast karega. kyun ki jinna time a leader nahi katam hunde india vich ohna time india gulaam a india 1947 toh phela v gulaam c ...te ajj v gulaam a. british jidda de marzi c..per they are the one jinna neh ajj india nu developing nation de line vich kitta. j british naaw aunde india ta india neh ajj un developed nation honna c...just like south africa, nepal,bangladesh..e.t.c india vich ajj jiwe badal family te gandhi family like a king raj kar rahe a...odha hi jiwe british de auann toh phela mughals raj karde c. 2817
Gup Shup / Re: when u propose a girl the answer will be« on: March 08, 2009, 10:04:23 PM »
mere suno kade v koi kuri...sidhi "yes" ja "no" nahi kardi....
er.vally 22 mein ithe reply te bari badi karni c...bas majboorian mar jandian. likhna te bara kujh chaunda c..per mere hathan vich hath karia neh jo o rok lendia meinu. 2818
PJ Games / Re: which pj member do u miss ryt now?« on: March 08, 2009, 02:18:05 PM »m missingg... w39: w39: w39: kisee nu b ni... :hehe: :hehe: :hehe: marjaa meinu v nahiiii /:) 2819
News Khabran / Re: Legends -Amar singh chamkila..special on March 8« on: March 08, 2009, 12:51:48 PM »
Amar Singh Chamkila was born as Dunni Ram on July 21, 1961 in the village of Dugri near Ludhiana, Punjab, India. The youngest child of Kartar Kaur and Hari Singh, he was educated at Gujar Khan Primary School in Dugri. His aspirations of becoming an electrician were unfulfilled and he found work at a Ludhiana cloth mill.
With a natural aptitude for music, he learned to play the harmonium and dholki and won himself the opportunity to play alongside Punjabi folk artists such as K. Deep, Mohammad Saddiq and Surinder Shinda. He wrote several songs for Shinda and accompanied him as a member of his entourage before deciding to pursue a solo career. He was married and subsequently divorced. He had one son and one daughter. Adopting the name Amar Singh Chamkila – Chamkila in Punjabi means one that glitters – he partnered up with the female vocalist Surinder Sonia and recorded eight duets. The record was released in 1979 and was produced by Charanjit Ahuja. The cleverly worded songs, which he had written himself, became hits across Punjab and paved the way for the unique lyrical mastery his fans would come to expect. In 1980, Chamkila left Sonia and established a short-lived stage relationship with Miss Usha. He left Miss Usha in the same year in favor of teaming up with a female folk singer named Amarjot. She would become Chamkila’s permanent singing partner providing the female vocals for his duets, that is, the majority of the songs that he wrote. Chamkila wrote his own lyrics, the majority of which were boyish, suggestive and titillating, and yet fluent, commentaries on extra-marital affairs, alcohol and drugs. The couple’s appeal grew not only in the Punjab, but they quickly raced to international stardom among Punjabis abroad. By the early 1980s, Chamkila and Amarjot had recorded hugely successful LPs on the HMV label and they toured Canada, USA, Dubai and Bahrain. They were also commonly booked for wedding parties, charging a reported Rs. 4000 per performance, an unprecedented amount for the time. Much of Chamkila’s success may be attributed to the fan-base he acquired performing in free, open-air concerts (known as akhade in Punjabi) around Punjab. Accompanying the couple would be a harmonium and dholki player and Chamkila would play the tumbi, an instrument that he had mastered. The concerts served as a medium for gaining exposure and testing people’s response to new songs that were planned for future recordings. In addition to singing his own songs, Chamkila wrote several songs and sold them to other artists. Starting in 1985, Chamkila and Amarjot released three religious LPs: Baba Tera Nankana, Talwar Main Kalgidhar Di Haan and Naam Jap Le. While the LPs were highly successful, none of the songs featured on them were written by Chamkila. The profits made from these LPs were reportedly donated to charities. His religious album were huge hits and allowed him to be able to sing at religious function and infront of women. Chamkila’s song Pehle Lalkare Naal was featured in the soundtrack of the 1987 Punjabi film Patola. He also recoreded the song 'Mera Jee Karda' for the Punjabi film 'Dupatta'. Both films faired averagly at the box office, but still increased Chamkila's popularity. He also recorded a music video for one of his songs for the state-owned 'Doordarshan' channel, but after his death his video was taken off the air. Chamkila and Amarjot recorded in excess of ninety songs before they were killed in Mesumpur, Punjab in 1988. At the time of his death, he reportedly had 200 songs that had not been sung or recorded. Having arrived to perform in Mesumpur, Punjab, both Chamkila and Amarjot were gunned down as they exited their vehicle on March 8, 1988. A gang of motorcyclists fired several rounds fatally wounding the couple and other members of the entourage. No arrests were ever made with connection to the shooting and the case was never solved. The reason for the murder is the subject of speculation and is shrouded in mystery.
2820
News Khabran / Legends -Amar singh chamkila..special on March 8« on: March 08, 2009, 12:49:14 PM » Amar Singh Chamkila- The Voice Of punjabi music . TO read this in English version please scrol down ਚਮਕੀਲਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ, ਕੰਪੋਜ਼ਿਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਾਡੇ ਮਨਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਮੋਹ ਦੀ ਛਾਪ ਰਹੇਗੀ। ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੁੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰਾਮਦਾਸੀਆ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਸ੍ਰ. ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਕਰਤਾਰ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ 21 ਜੁਲਾਈ 1961 ਨੂੰ ਜਨਮਿਆ ਸੀ। ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਨਾਂ ਧਨੀ ਰਾਮ ਸੀ। ਬਚਪਨ ‘ਚ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਗੁਜ਼ਰ ਗਈ ਸੀ। ਚਮਕੀਲਾ ਘਰ ਦੀਆਂ ਤੰਗੀਆਂ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜ ਜਮਾਤਾਂ ਹੀ ਪਾਸ ਕਰ ਸਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਹੋਰ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ‘ਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਸਦਕਾ ਉਹਨਾਂ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਸ ਦੇ ਫੌਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਚਮਕੀਲਾ ਬਣਨ ਦੀ ਨਾਕਾਮ ਕੋਸਿ਼ਸ਼ ਕੀਤੀ ਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੀ ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਛਿੰਦੇ ਨਾਲ ਢੋਲਕੀ ਵੀ ਵਜਾਈ ਸੀ। ਸੁਰਿੰਦਰ ਛਿੰਦੇ ਅਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਹੀ ਚਮਕੀਲੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਗਾਇਆ “ਨੀ ਮੈਂ ਡਿੱਗੀ ਤਿਲਕ ਕੇ, ਛੜੇ ਜੇਠ ਨੇ ਚੁੱਕੀ” ਜਿਹੜਾ ਬੇਹੱਦ ਮਕਬੂਲ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਗਾਏ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਨਰਿੰਦਰ ਬੀਬਾ, ਕੁਲੀ ਰਾਮ, ਬੀਬੀ ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਸੋਹਣ ਲਾਲ ਆਦਿ ਕਲਾਕਾਰ ਸਨ। ਚਮਕੀਲੇ ਦਾ ਨਾਂ “ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ” ਸਨਮੁੱਖ ਸਿੰਘ ‘ਅਜ਼ਾਦ’ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ‘ਅਜ਼ਾਦ’ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਵੇਂ ਸੁਰਿੰਦਰ ਛਿੰਦਾ ਦੀ ਸਟੇਜ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਚਮਕੀਲਾ ਇਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਦੋਂ ਚਮਕੀਲਾ, ਸੁਰਿੰਦਰ ਛਿੰਦੇ ਨਾਲ ਢੋਲਕੀ ਵਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਸੁਰਿੰਦਰ ਛਿੰਦਾ ਹੀ ਚਮਕੀਲੇ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਸੀ। ਸੁਰਿੰਦਰ ਸੋਨੀਆ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਰਿੰਦਰ ਛਿੰਦੇ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਛਿੰਦੇ ਨੇ ਜਦੋਂ ਗੁਲਸ਼ਨ ਕੋਮਲ ਨਾਲ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਸੋਨੀਆ ਚਮਕੀਲੇ ਨਾਲ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਫੇਰ ਚਮਕੀਲੇ ਨੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸੋਨੀਆ ਨਾਲ ਚਾਰ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਤਵਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਇਆ “ਟਕੂਏ ਤੇ ਟਕੂਆ ਖੜਕੇ”। ਜੋ ਸਰੋਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਲਾਹਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਚਮਕੀਲੇ ਨੇ ਅਮਰਜੋਤ ਨਾਲ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਲੀਆਂ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮਾਣਕ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕੀਲੇ ਨੇ ਦੂਸਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਸੰਨ 1984 ‘ਚ ਚਮਕੀਲੇ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜ਼ੋਰਾਂ ਤੇ ਸੀ। ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਬਹੁਤ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। 8 ਮਾਰਚ 1988 ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਰਤਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਫਨਕਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸਾਥੋਂ ਵਿੱਛੜ ਗਿਆ ਸੀ। ਖਾੜਕੂ ਵਾਦ ਦੀ ਓਟ ਵਿੱਚ ਚਮਕੀਲਾ ਪਿੰਡ ਮਹਿਸਮ ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਅਮਰਜੋਤ ਆਪਣੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਸਾਥੀ ਹਰਜੀਤ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੇਬੂ ਢੋਲਕ ਮਾਸਟਰ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। 27 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਣਾ ਉਸ ਲਈ ਮੰਦਭਾਗਾ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਕਾਤਲਾਂ ਨੇ ਇਹ ਘਿਣਾਉਣੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਫਨਕਾਰ ਖੋਹ ਲਿਆ ਜਿਸ ਦਾ ਘਾਟਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਦੀ ਵੀ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਕਰ ਸਕੇਗਾ। ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਸਚਾਈ ਸੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ। ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸਾਦਗੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੁਬਾਨ ਤੇ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਚੜ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਕਹਾਵਤਾਂ, ਮੁਹਾਵਰੇ ਫਿੱਟ ਕਰਨਾ ਉਸ ਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਅਮੁੱਲਾ ਚਮਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮੰਦੇ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਪਰ ਕਈ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਜਰੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਕੈਸਿਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੀਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਰ ਨਾਮਵਰ ਚੰਗੇ ਚੰਗੇ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵੀ ਸਨ। ਇਹ ਗੀਤ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪਸੰਦ ਗੀਤ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਚਮਕੀਲਾ ਆਇਆ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ। ਪਿੰਡੋਂ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਬਾਹਰ ਕਰਕੇ ਖੂਹ ਤੇ ਘਰ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਦੋਂ ਕੋਈ 10-11 ਕੁ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ। ਸੰਨ 85-86 ਦੀ ਸ਼ਾਇਦ ਗੱਲ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਗਾਉਂਦਿਆਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸਾਫ ਝਲਕਦਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਹਵਾ ਹਾਰੇ ਸਟੇਜ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤਾਂ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮਾਹੌਲ ਬੜਾ ਰੁਮਾਂਚਕ ਸੀ। ਖੈਰ ਉਹ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਸਮਿਆਂ ‘ਚ ਹਵਾਵਾਂ ਅੱਗ ਉਗਲ਼ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਜਿੱਧਰ ਵੀ ਗਈਆਂ, ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਚਮਕੀਲੇ ਵਾਰੇ ਕਾਫੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਾਰੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਲਿਖੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਅੱਜ ਏਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਉਹਦੇ ਜੀਵਨ ਸਬੰਧੀ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਉਹਦੀ ਗੀਤਕਾਰੀ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਢਾਂਚੇ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਾਂਗੇ। ਚਮਕੀਲਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਸਥਾ: ਸਮਾਜ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ ਇਹ ਤਾਂ ਸਮੂਹ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਇਕੱਠ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਕਈ ਚੰਗੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਮਾੜੀਆਂ ਵੀ। ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸੋਚਾਂ ਵਾਰੇ ਚਮਕੀਲਾ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਲਿਖਦਾ ਸੀ ਤੇ ਗਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੇ ਉਹ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਜੋ ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਆਪ ਮਾੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅਕਸਰ ਚਮਕੀਲੇ ਵਾਰੇ ਉਲਟਾ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕਈ ਗੀਤਾਂ ਵਾਰੇ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਾਦ ਵਿਵਾਦ ਛਿੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਛਿੜਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਿ ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤ ਇਸ ਤਰਾਂ, ਉਸ ਤਰਾਂ ਆਦਿ। ਉਸਦੇ ਕਈ ਗੀਤ ਸਮਾਜ ਦੇ ਮਿਹਦੇ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਹਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਪਰ ਸਮਾਜ ਇਹ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਸਾਡੇ ਹੀ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਪੱਖ ਹਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਸਮਾਜ ਇਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਸਾਡੀ ਬੁਰਾਈ ਦੱਸੇ। ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਕੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ? ਸਮਾਜਿਕ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ, ਬਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਲੋਕ ਕੀ ਕੁਝ ਕਰਦੇ ਹਨ ਇਸ ਵਾਰੇ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤਾ ਕੁਝ ਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਆਣਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਝਦਾਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਾਰੇ ਦੀ ਹੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਲੀਡਰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਧ ਧੋਤੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਬਕੌਲ ਸ਼ਾਇਰ ਹਮਾਮ ਮੇਂ ਸਭ ਹੀ ਨੰਗੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਜਨਾਜ਼ਾ ਕੱਢ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੋਚ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਤੰਗ ਦਿਲੀ ਸਾਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਿਰ ਭਾਂਡੇ ਭੰਨਣੇ ਬਿਲਕੁਲ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ‘ਚ ਨੰਗੇ ਸੱਚ ਵਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਵੇਂ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਚਮਕੀਲੇ ਦਾ ਇਹ ਵੱਖਰਾ ਢੰਗ ਸੀ। ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਪੱਖ ਨਾਲੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਟਾਂਦਰੇ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਘੋਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਮੁਤਾਬਿਕ ਜਿਆਦਾ ਬਿਹਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਗੀਤ ਤਾਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਜੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਬੁਰੇ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੜਤਾਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਪੱਖ ਵੀ ਵਿਚਾਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਚਮਕੀਲੇ ਨੂੰ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿਣ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵਲ ਸੀ। ਲੋਕ ਵਹੀਰਾਂ ਘੱਤ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਸੀ। ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਦਰਦ ਤੇ ਹਾਸਾ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਤੇ ਚੋਟ ਕਰਦੇ ਉਸ ਦੇ ਕਈ ਗੀਤ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚੋਂ ਬੁੱਢੀ ਘੋੜੀ ਲਾਲ ਲਗਾਮਾਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਜੋੜੀ ਨਾ ਕੋਈ ਜਾਮਾ, ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਪਾਈ ਫੇਰੀ, ਰਹੇ ਵਸਦੀ ਨਗਰੀ ਤੇਰੀ, ਰੱਬ ਤੈਨੂੰ ਮੁੰਡਾ ਦੇਵੇ, ਸੋਹਣਿਆ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਕੇ ਵੇ, ਤੂੰ ਮਿਲਦਾ ਗਿਲਦਾ ਰਹੀਂ, ਓਏ ਡਰਾਈਵਰ ਰੋਕ ਗਾੜੀ, ਸੱਜਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਨਈਂ ਕਮਾਈਦਾ, ਕੀ ਜੋਰ ਗਰੀਬਾਂ ਦਾ, ਪਹਿਲੇ ਲਲਕਾਰੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਡਰ ਗਈ , ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਨਿਆਰਾ, ਕਾਕੇ ਦੀ ਲੋਹੜੀ ਨੀ, ਪੁੱਤ ਬਣਾ ਕੇ ਛੱਡਣ ਗੇ, ਅਮਲੀ ਦੇ ਲੜ ਲਾ ਕੇ ਬੇੜੀ ਰੋੜ ਤੀ ਆਦਿ ਅਨੇਕ ਹੋਰ ਵੀ ਗੀਤ ਹਨ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਤੇ ਸਦਾ ਗੂੰਜਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਅਣਜੋੜ ਵਿਆਹਾਂ ਵਾਰੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਾਵ ਗੀਤ ਬੁੱਢੀ ਘੋੜੀ ਲਾਲ ਲਗਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਪਾਈ ਫੇਰੀ , ਰੱਬ ਤੈਨੂੰ ਮੁੰਡਾ ਦੇਵੇ, ਕਾਕੇ ਦੀ ਲੋਹੜੀ ਨੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਖੰਡੀ ਸਾਧਾਂ ਦੇ ਬਖ਼ੀਏ ਉਧੇੜਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉਂਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ ਭੋਲ਼ੀਆਂ ਭਾਲ਼ੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਵਸ ਦਾ ਸਿ਼ਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜੋੜੇ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਡਰਾਈਵਰ ਵਲੋਂ ਯੂਪੀ ਦੀ ਭਈਆ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਵਸ ਦਾ ਸਿ਼ਕਾਰ ਬਣਾ ਲੈਣਾ ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰ ਨਾ ਲੈਣੀ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੋਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਂ ਕੁਝ ਕੁ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹੀ ਹਨ। ਹੋਰ ਗੀਤ ਵੀ ਉਸਦੇ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੇ ਨੇ। ਕਈ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਹਾਸ ਰਸ ਹੈ ਤੇ ਦਰਦ ਵੀ ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਹੈ। ਰੋਂਦੀ ਕੁਰਲਾਉਂਦੀ ਨੂੰ ਵੇ ਕੋਈ ਲੈ ਚੱਲਿਆ ਮੁਕਲਾਵੇ ਗੀਤ ਚਮਕੀਲੇ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਤੱਥ ਸੱਜਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਨਈਂ ਕਮਾਈਦਾ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਹਰ ਇਕ ਦੀ ਜੁਬਾਨ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਚੜ ਗਏ ਹਨ। ਕਦੀ ਪਾਠਕ ਉਸ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚਲੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਆਪ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਕਿ ਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਾਹੀਦਾ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵਧਣਗੀਆਂ ਹੀ ਵਧਣਗੀਆਂ, ਘਟਣਗੀਆਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿੰਨੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਚਮਕੀਲੇ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇੱਥੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹਾਂਗਾ ਕਿ ਉਸ ਵਰਗੇ ਸਾਰੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਚਮਕੀਲੇ ਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸੋਨੀਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਵੇ ਵਾਲੇ ਰਿਕਾਰਡ ਟਕੂਏ ਤੇ ਟਕੂਆ ਖੜਕੇ ‘ਚ ਗੀਤ ਸੀ ਕਿ ਕੁੜਤੀ ਸੱਤ ਰੰਗ ਦੀ, ਵਿੱਚ ਘੁੱਗੀਆਂ ਗੁਟਾਰਾਂ ਪਾਈਆਂ, ਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਰੂਹ ਨਸਿ਼ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਭਾਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਰਾਣਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਜਾਣ ਲਈ ਲੋਚਦੇ ਹਾਂ। ਕਈ ਵਾਰ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ‘ਮੱਲਾ ਸਮੇਂ ਤਾਂ ਬੱਸ ਪੁਰਾਣੇ ਵਧੀਆ ਸੀ’। ਉਹਨਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਕੱਲਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰ ਰਹੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਾਰੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਸਵੱਛ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਹੀ ਪੂਰਾ ਮਲੀਨ। ਨਾ ਹੀ ਸਾਰਾ ਚੰਗਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਾੜਾ। ਸਾਰੇ ਤਰਾਂ ਦੇ ਹੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਪੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਪੱਖ ਹੀ ਚਮਕੀਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਲੋਕਾਂ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨੇ। ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜੱਟ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੰਜ ਭਰਾਵਾਂ ‘ਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ, ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੇ ਵੰਡ ਵੰਡਾਈਏ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਣ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਤੇ ਬਾਕੀ ਭਰਾ ਛੜੇ ਜੇਠ ਜਾਂ ਦਿਉਰ ਹੀ ਹੁੰਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕੀਲਾ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਇਸੇ ਦਾ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਸੀ ਉਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਮੈਂ ਸਿਖਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੱਭਰੂ ਹੋ ਲੈਣ ਦੇ ਕਿਸੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਣਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਂਹਦੜ ਵਲੋਂ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰਨਾ, ਸਮਾਜ ‘ਚ ਹੋ ਰਹੇ ਅਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਚਮਕੀਲੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਿਆਹ ਵੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ‘ਚ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਗੀਤ ਉਸਨੇ ਉਦੋਂ ਹੀ ਲਿਖੇ ਹੋਣ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਅਮਰਜੋਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫੋਟ ਦਾਦੇ ਮਗਾਉਣਿਆ ਆਹ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਉਦੋਂ ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਫੋਟ ਦਾਦੇ ਮਗਾਉਣਿਆ ਇਹ ਕੀ ਕਰਤੂਤ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤੀ। ਮੌਕੇ ਤੇ ਹੀ ਗੀਤ ਲਿਖਣਾ ਚਮਕੀਲੇ ਦੀ ਸਮਝ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਇਕ ਹੋਰ ਗੀਤ ‘ਚ ਲਾਈਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲਾਹ ਸੈਕਲ ਦੇ ਹੈਂਡਲ ਉੱਤੋਂ, ਝੋਲੀ ਭਰੇ ਮਖਾਣੇ। ਇਹ ਲਾਈਨ ਪੁਰਾਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਸਾਹਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ‘ਚ ਜਾਣਾ ਤੇ ਸਾਦਗੀ ਭਰੇ ਮਾਹੌਲ ‘ਚ ਵਿਚਰਨਾ। ਹੁਣ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀਆਂ ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਭਰਪੂਰ ਗੱਲਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਚਮਕੀਲਾ ਕਰ ਗਿਆ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ। ਉਸ ਦੇ ਕਈ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿ ਦੋਹਰੇ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ। ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਿੰਗ ਵਲੇਂਵੇਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਾਉਂਦਾ, ਸਿੱਧੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਘਰ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਬਾਕੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਪਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਸੀ। ਜੀਜੇ ਸਾਲੀ ਦੀ ਛੇੜ-ਛਾੜ, ਜੇਠ ਭਰਜਾਈ ਦੀ ਨੋਕ ਝੋਕ, ਦਿਓਰ ਭਰਜਾਈ ਦਾ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਆਦਿ। ਪੁਰਾਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸਹੀ ਤਸਵੀਰ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਨੇ ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤ। ਕਈ ਗੀਤ ਦੋਹਰੇ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਾਲੇ ਅੱਜ ਵੀ ਸਮਾਜ ‘ਚ ਨਵੇਂ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕ ਰਹੇ ਨੇ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵਿਕਦੇ ਰਹੇ ਨੇ। ਅੱਜ ਦੇ ਕਈ ਕਲਾਕਾਰ ਤਾਂ ਪੱਛਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਖੁੱਲੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਹੋ ਗਏ ਨੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਕਲਾਕਾਰ ਜਿਵੇਂ ਦੀਦਾਰ ਸੰਧੂ, ਸਦੀਕ, ਛਿੰਦਾ, ਕੇ ਦੀਪ ਜਗਮੋਹਨ ਕੌਰ ਆਦਿ ਵੀ ਦੋਹਰੇ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਾਲੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਅਵਾਜ਼ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਚਮਕੀਲੇ ਨੇ ਇਹ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ। ਛੜਾ ਜੇਠ, ਦਿਓਰ ਭਾਬੀ, ਜੀਜਾ ਸਾਲੀ, ਅਮਲੀ, ਪਾਖੰਡੀ ਸਾਧ, ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਆਦਿ ਉਸ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਜੀਉਂਦੇ ਜਾਗਦੇ ਪਾਤਰ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ‘ਚੋਂ ਹੀ ਉਹ ਲੱਭਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਹੀ ਗੱਲਾਂ ਮੋਤੀ ਬਣਾ ਬਣਾ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਫਿੱਟ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਜੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਗਲਤ ਨਾ ਹੋਵਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਕਹਾਂਗਾ ਕਿ ਗਾਲ਼ਾਂ ਵੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਮੰਦੀਆਂ ਹੀ ਹਨ। ਚਮਕੀਲਾ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਹੀ ਕਹਾਉਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਬਣਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ “ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸਮਾਜ ਦਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।” ਗੀਤਾਂ ਵਿਚਲੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦਰਦ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਲੋੜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰਨੇ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹੀ ਚੰਗੇ ਮੰਦੇ ਪੱਖ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹੋਰ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਗੀਤ ਲਿਖੇ, ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਗਾਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਜਿਵੇਂ ਮੁਹੰਮਦ ਸਦੀਕ, ਛਿੰਦਾ, ਕਰਤਾਰ ਰਮਲਾ, ਕੇ ਦੀਪ ਜਗਮੋਹਨ ਕੌਰ ਆਦਿ ਸੁਣੋ ਤਾਂ ਜਿਹੜੀ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ‘ਚ ਵੀ ਆ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ‘ਚ ਸੌ ਸੱਚ ਲੁਕੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ। ਜਿਹੋ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਚਮਕੀਲੇ ਨੇ ਕੀਤੀ ਇਸ ਦਾ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਸੀ ਕਿ ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਹਦੇ ਹੀ ਨਾਂ ਦੇ ਚਰਚੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਵੀ ਦੋਗਾਣੇ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਹੈ, ਅੱਜ ਉਹ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਜੋ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ‘ਚ ਗੀਤਕਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਉਹ ਹੀ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਜੋ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਇਹ ਵੀ ਸਭ ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ। ਅੱਜ ਕੱਲ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਟੀ ਵੀ ਤੇ ਜੋ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ, ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣ ਢੰਗ ਹੋਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀਡੀਓ ਦੀ ਪੌੜੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਨਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲੇ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਤਵੇ ਵਾਲੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਤੋਂ ਅੱਜ ਸੀ ਡੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਰੀਮਿਕਸ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ‘ਚ ਚਮਕੀਲਾ ਕਾਫੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਲੋਂ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੰਗਲੈਂਡ, ਕਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਜੰਮੇ ਪਲ਼ੇ ਗੱਭਰੂ ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਰੀਮਿਕਸ ਕਰ ਕੇ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਕਈ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਸੁਆਦ ਖਰਾਬ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ ਰੀਮਿਕਸ ਕਰ ਕੇ। ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਿਕਾਰਡ ਕੰਪਨੀ ਐਚ। ਐਮ। ਵੀ। ਅਜੇ ਵੀ ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਤੋਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਪੈਸਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ‘ਹਾਥੀ ਜਿਉਂਦਾ ਲੱਖ ਦਾ ਤੇ ਮਰਿਆ ਸਵਾ ਲੱਖ ਦਾ’, ਇੰਝ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਗਾਇਕ ਚਮਕੀਲੇ ਨਾਲ। ਉਸ ਵੱਖਰੀ ਸੋਚ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀਆਂ ਸੀਡੀਆਂ, ਕੈਸਟਾਂ ਅਜ |
||||